Czy zmiana podmiotu pozwoli na zachowanie w kosztach dotychczasowych kwot, łącznie z czynszem inicjalnym?

Zgodnie z art. 23b ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) – dalej u.p.d.o.f., opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, stanowią przychód finansującego i odpowiednio koszt uzyskania przychodów korzystającego, jeżeli umowa ta spełnia następujące warunki:

1) została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, albo została zawarta na okres co najmniej 5 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości, oraz

2) suma ustalonych w niej opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, a w przypadku zawarcia przez finansującego następnej umowy leasingu środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej będących uprzednio przedmiotem takiej umowy odpowiada co najmniej jego wartości rynkowej z dnia zawarcia następnej umowy leasingu; przepis art. 19 stosuje się odpowiednio. Samochody osobowe mają normatywny okres amortyzacji wynoszący 60 miesięcy (tj. 5 lat, gdyż roczna stawka amortyzacji dla tychże wynosi 20%). 40% z tego okresu wynosi więc faktycznie 24 miesiące. Jak sadzę warunki te przy zawieraniu umowy zostały zachowane.

Ponieważ w pytaniu podano iż przedsiębiorca rozliczył opłatę wstępna oraz kilka czynszów, to prawdopodobnie okres użytkowania nie przekroczy okresu 24 miesięcy.

Nie będzie więc spełniony warunek umożliwiający uznanie umowy za leasing operacyjny w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f.

Przepisy nie łączą z przypadkiem cesji uprawnień z umowy na inny podmiot (który wstępuje w miejsce dotychczasowego leasingobiorcy) żadnych skutków podatkowych dla dotychczasowego korzystającego.

Poniesione wcześniej koszty z tytułu zapłaty dotychczasowych rat nie tracą swojego kosztowego charakteru. Były one poniesione w celu uzyskania przychodu i były opłatami w umowie leasingu. Mogą zatem stanowić koszty.

Samo dokonanie cesji uprawnień z umowy leasingu na inny podmiot nie łączy się zasadniczo z żadnymi skutkami podatkowym – ani wstecz, ani naprzód – dla dotychczasowego leasingobiorcy. Należy jednak zauważyć, że zawarta umowa nie będzie dla p.d.o.f. umowa leasingu. Skutkiem tego nie będzie jednak „wyrzucenie” z kosztów dotychczas zapłaconych rat.

Otóż zgodnie z art. 23l u.p.d.o.f. do opodatkowania stron umowy zawartej na czas nieoznaczony lub na czas oznaczony, lecz niespełniającej warunków, określonych w art. 23b ust. 1 pkt 2 lub art. 23f ust. 1, lub art. 23i ust. 1, stosuje się przepisy, o których mowa w art. 11, 22 i 23, dla umów najmu i dzierżawy.

Oznacza to, że umowę zawarta jako umowę leasingu należałoby potraktować jako umowę najmu samochodu. Koszty opłat czynszowych ponoszonych w takiej umowie (uznanej już za leasing) byłyby nadal kosztem podatkowym. Jedyną w zasadzie negatywną konsekwencją omawianej operacji byłoby to, że trzeba byłoby wstecznie zaprowadzić ewidencję przebiegu pojazdu i rozliczyć poniesione już koszty eksploatacji samochodu za pomocą kilometrówki.

Ograniczenia związane z rozliczaniem kosztów eksploatacyjnych samochodu osobowego niebędącego środkiem trwałym podatnika (art. 23 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f.) nie dotyczą bowiem samochodu używanego w leasingu (art. 23 ust. 3b u.p.d.o.f.), natomiast odnoszą się do samochodu będącego przedmiotem najmu.

Marek Jurek

Absolwent Uniwersytetu Łódzkiego, Podyplomowego Studium Prawa Podatkowego, Podyplomowego Studium Rachunkowości i Zarządzania Finansowego organizowanych przez Uniwersytet Łódzki oraz studiów podyplomowych w zakresie Doradztwa podatkowego organizowanego przez Wyższą Szkołę Humanistyczno – Ekonomiczną w Łodzi . Wieloletni pracownik Kancelarii Doradcy Podatkowego.